"กำนันถึก" (พ.ศ. 2515) บทประพันธ์ของ โศภิน สุรภี ในนิตยสารจักรวาล ผลงานการกำกับของ สมาน คราประยูร นำแสดงโดย สมบัติ เมทะนี, อรัญญา นามวงศ์, เมตตา รุ่งรัตน์, ดามพ์ ดัสกร และ คมน์ อรรคเดช 

เรื่องย่อ

กำนันถึก กำนันหนุ่มมาดซื่อผู้มีหนวดเป็นเอกลักษณ์ ทำหน้าที่ปกครองดูแลลูกบ้านในตำบลแห่งหนึ่งของจังหวัดชุมพรด้วยความซื่อสัตย์สุจริตจนเป็นที่เคารพรักใคร่ของชาวบ้าน โดยมีสองผู้เฒ่าคู่หูและประกายคอยเป็นกำลังหลักคอยช่วยเหลือ ความสงบสุขของบ้านไร่เริ่มปั่นป่วนเมื่อ แพทอง หลานสาวของท่านข้าหลวงประจำจังหวัด และ แขแข ลูกสาวของข้าหลวง ซึ่งทั้งคู่เป็นนักเรียนนอกผู้มีรสนิยมหรูหรา ได้เดินทางมาพักผ่อนพร้อมกับ ชาคร จิตรกรหนุ่ม ทั้งหมดออกไปเที่ยวเล่นในไร่และเข้าใจผิดยิงไก่เลี้ยงของกำนันถึกตาย เมื่อกำนันถึกเข้ามาต่อว่า สองสาวชาวกรุงจึงถือดีในศักดิ์ศรีและดูแคลนกำนันบ้านนอก แม้กำนันถึกจะตกใจเมื่อรู้ว่าเป็นลูกหลานของผู้ว่าฯ และยอมกราบขอขมา แต่ทั้งสองฝ่ายก็กลายเป็นคู่ปรับที่ไม่ลงรอยกัน สองสาวมองสภาพบ้านไร่คอกวัวด้วยความรังเกียจ และผูกใจเจ็บจนตั้งแง่จะหาทางปลดกำนันถึกให้ได้ แต่ท่านข้าหลวงกลับถูกชะตาในความซื่อตรงของกำนันถึกและเอ็นดูเป็นพิเศษ

ต่อมาเกิดเหตุคนร้ายกลุ่มของ เปรียว พันไทย บุกขโมยเครื่องปั่นไฟในบ้านพักของแขแขและแพทอง กำนันถึกจึงออกโรงไล่ล่าจับกุมจนเกิดการปะทะกันอย่างดุเดือด กำนันถึกและแพทองถูกล้อมจับ แต่กำนันถึกยอมเสี่ยงชีวิตแบกร่างที่สลบไสลของแพทองกลับมาส่งจนปลอดภัย จากนั้นกำนันถึกบุกเดี่ยวไปทลายรังโจรและจับกุมตัวคนร้ายได้สำเร็จ พร้อมทั้งช่วยทำคลอดให้ สายพิณ เมียของโจรที่ถูกทิ้งไว้ ทว่าเด็กเสียชีวิต กำนันถึกจึงรับสายพิณมาพักอาศัยอยู่ที่บ้านไร่ด้วยความสงสาร เมื่อสองสาวกลับกรุงเทพฯ กำนันถึกเกิดความคิดถึงแพทองจนกินไม่ได้นอนหลับ จึงตัดสินใจหอบกะปิน้ำปลาเข้าเมืองหลวงไปเยี่ยม แต่กลับถูกแพทองดูถูกเหยียดหยามและปฏิเสธความรักอย่างเจ็บแสบ โดยเปรียบเทียบว่าตนเป็นดั่งหงส์บนฟ้า ส่วนกำนันเป็นเพียงกาในป่า ความอับอายและเจ็บช้ำทำให้กำนันถึกสาบานว่าจะไม่ยอมกลับไปให้แพทองเหยียบย่ำศักดิ์ศรีอีก และเดินทางกลับบ้านไร่ด้วยความบอบช้ำ

ต่อมาแพทองและแขแขเดินทางกลับมาชุมพรอีกครั้ง คราวนี้กำนันถึกเปลี่ยนท่าทีเป็นเย็นชาและไม่ไยดี สร้างความขัดข้องใจให้แพทองเป็นอย่างยิ่งเพราะเคยชินกับการมีคนมารุมเอาใจ ขณะเดียวกันสายพิณที่หลงรักกำนันถึกเกิดความหึงหวงจนมีปากเสียงกับแพทอง ด้วยความเสียใจสายพิณจึงตัดสินใจยิงตัวตาย เปรียว พันไทย จึงใช้จุดนี้วางแผนปล่อยตัวโจรผัวของสายพิณให้แหกคุกมาลอบทำร้ายกำนันถึกจนบาดเจ็บสาหัสต้องเข้าโรงพยาบาล ระหว่างนั้นเปรียวได้บุกเข้าฉุดตัวแพทองไป ชาคร ผกา และกำนันถึกที่ยังบาดเจ็บจึงระดมกำลังออกติดตามไปช่วยเหลือ การร่วมเป็นร่วมตายและการเสียสละปกป้องชีวิตของกำนันถึกในครั้งนี้ ทำให้แพทองตระหนักถึงเนื้อแท้แห่งความดีงามและความเป็นลูกผู้ชายของกำนันถึก จนหัวใจของดอกฟ้าเริ่มสยบยอมให้แก่หนุ่มบ้านนอกอย่างแท้จริง

ในวันงานรื่นเริงของชาวไร่ ชาครและแพทองเดินทางกลับมายังบ้านไร่อีกครั้งพร้อมจดหมายจากแขแข จดหมายระบุว่าแขแขได้เดินทางไปแต่งงานกับคนรัก และฝากฝังให้แพทองมาใช้ชีวิตเป็นชาวไร่เคียงข้างกำนันถึก พร้อมทั้งฝากชาครให้เป็นคู่ชีวิตของประกาย แพทองจึงส่งกระเป๋าเดินทางให้กำนันถึกเป็นสัญญาณของการเริ่มต้นชีวิตคู่ ทลายกำแพงความเย่อหยิ่งและยอมมอบหัวใจให้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในที่สุด