เรื่องราวสะท้อนปัญหาการศึกษาและอิทธิพลมืดในชนบท ณ "โรงเรียนบ้านตาลเดี่ยว" ซึ่งภายนอกดูเป็นโรงเรียนที่เจริญด้วยอาคารสถานที่สวยงาม แต่แท้จริงแล้วระบบการเรียนการสอนยังล้าหลัง อีกทั้งภายในโรงเรียนยังเต็มไปด้วยการแบ่งพรรคพวก การคอร์รัปชันเอาเงินโรงเรียนไปหมุนใช้ส่วนตัว โดยมี "ครูเถิน ไพรี" ครูใหญ่ประจำโรงเรียน ผู้ตกอยู่ใต้อำนาจและเกรงกลัวบารมีของภรรยา ซึ่งเป็นลูกสาวของ "กำนันเสือเก่า" ผู้มีอิทธิพลในท้องถิ่น ทำให้ครูคนอื่น ๆ ต่างต้องคอยประจบสอพลอครอบครัวครูใหญ่และ "สมถวิล" ลูกสาวของครูใหญ่ที่เป็นครูอยู่ที่นี่เช่นกัน

จนกระทั่ง "ครูเกล้า พันดี" และ "ครูชลธิป" สองครูหนุ่มสาวผู้มีการศึกษาระดับปริญญาและเปี่ยมไปด้วยอุดมการณ์ ได้เข้ามาเพื่อหวังพัฒนาการศึกษาและสร้างอนาคตที่ดีให้แก่เด็ก ๆ แต่การทำงานที่มุ่งมั่นของทั้งสองกลับกลายเป็นหนามยอกอก เมื่อฝ่ายครูใหญ่และกำนันเกิดความระแวงและเข้าใจผิด คิดว่าครูเกล้าตั้งใจจะเข้ามาเลื่อยขาเก้าอี้เพื่อแย่งชิงตำแหน่งครูใหญ่ ครูเกล้าจึงถูกกลั่นแกล้ง รังแก และกดดันด้วยสารพัดวิธีจากกลุ่มผู้มีอิทธิพล

เมื่อการบีบคั้นไม่เป็นผล กำนันจึงว่าจ้าง "ไอ้หิน" มือปืนรับจ้างใจโหดให้มาลอบสังหารครูเกล้า ทว่าเมื่อเผชิญหน้ากัน ไอ้หินกลับลงมือไม่ลง เพราะจำได้ว่าครูเกล้าคือครูผู้เคยอบรมสั่งสอนตนมาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก ด้วยจิตสำนึกของความเป็นศิษย์ที่ยังระลึกถึงพระคุณครู ไอ้หินจึงตัดสินใจหันกลับมาปกป้องครูเกล้า จนทำให้ตนเองถูกฝ่ายกำนันและพวกพ้องรุมทำร้ายจนเสียชีวิต

การตายของลูกศิษย์ทำให้ครูเกล้าหมดความอดทนจนเกือบจะหันไปใช้ความรุนแรงล้างแค้น แต่ด้วยสติ จิตวิญญาณความเป็นครู รวมถึงการเตือนสติจากครูชลธิปและสายตาของเหล่าเด็กนักเรียน ทำให้ครูเกล้ายับยั้งชั่งใจไว้ได้ เหตุการณ์ความสูญเสียครั้งนี้ยังทำให้ครูเถินและครูคนอื่น ๆ เกิดความละอายใจและสำนึกผิด ยอมกลับตัวกลับใจเลิกเป็นศัตรู ในที่สุด พลังความดีและความบริสุทธิ์ใจของครูเกล้าก็เอาชนะใจชาวบ้าน ทุกคนจึงร่วมมือกันลุกขึ้นมาขับไล่อิทธิพลมืดและช่วยกันสนับสนุนให้ครูเกล้าได้ขึ้นเป็นครูใหญ่ของโรงเรียนบ้านตาลเดี่ยว เพื่อชี้นำอนาคตของเด็ก ๆ ต่อไปอย่างแท้จริง