ภาพยนตร์ไทยเรื่อง ครูบ้านนอก (2521) ผลงานกำกับระดับตำนานของ สุรสีห์ ผาธรรม สร้างจากนวนิยายของ คำหมาน คนไค นำแสดงโดย ปิยะ ตระกูลราษฎร์, วาสนา สิทธิเวช, สมชาติ ประชาไทย และ นพดล ดวงพร

เรื่องย่อ

ปิยะ บัณฑิตหนุ่มจากวิทยาลัยครู ตัดสินใจเดินทางไปรับราชการเป็นครูประชาบาลที่โรงเรียนบ้านหนองหมาว้อ หมู่บ้านชนบทอันห่างไกลและทุรกันดารในภาคอีสาน พร้อมกับ พิสิษฐ์ เพื่อนครูหนุ่มรุ่นเดียวกัน ที่นั่นพวกเขาต้องเผชิญกับสภาพความเป็นอยู่ที่แร้นแค้น อาคารเรียนทรุดโทรม และขาดแคลนครูผู้สอน จนกระทั่งมี ดวงดาว ครูสาวอีกคนเข้ามาร่วมอุดมการณ์

ในขณะที่ระบบการศึกษาและผู้มีอำนาจบางกลุ่มมองข้ามความสำคัญของเด็กบ้านนอก ครูปิยะกลับมุ่งมั่นทุ่มเททั้งแรงกายและแรงใจ พัฒนาการเรียนการสอน นำความรู้มาปลุกสำนึกชุมชน และตั้งปณิธานว่าตนเองจะไม่เป็นเพียง "เรือจ้าง" ที่พายส่งนักเรียนเท่านั้น แต่พร้อมจะเป็นเรือที่ช่วยดึงทุกคนในชุมชนให้พ้นจากความยากลำบาก

ทว่าอุดมการณ์อันแรงกล้าของครูปิยะกลับนำพาเขาไปสู่ความขัดแย้ง เมื่อเขาบังเอิญไปล่วงรู้ขบวนการลักลอบตัดไม้ทำลายป่าของกลุ่มผู้มีอิทธิพลท้องถิ่น ซึ่งเป็นต้นเหตุที่ทำให้ชุมชนแห่งนี้แห้งแล้งและยากจนลงทุกวัน ครูปิยะจึงตัดสินใจลุกขึ้นมาสู้เพื่อความถูกต้องและปกป้องผืนป่าบ้านเกิด แม้จะต้องเผชิญกับการคุกคามและอันตรายที่คืบคลานเข้ามาใกล้ตัวขึ้นเรื่อยๆ ก็ตาม